Stalowa Wola

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miasta Stalowa Wola (UM)
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. Wolności 7
    • Tel.: +48 15 643-35-65
    • www.stalowawola.pl
    • E-mail: um@stalowawola.pl
  • Starostwo Powiatowe w Stalowej Woli
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. Popiełuszki 17
    • Tel.: +48 15 842-86-00
    • www.stalowowolski.pl
    • E-mail: org@powiatstalowa.pl
  • Powiatowy Urząd Pracy w Stalowej Woli (PUP)
  • Polskie Koleje Państwowe (PKP)
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. Dąbrowskiego 12
    • Tel.: +48 15 877-14-09
    • www.pkp.pl
  • Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Stalowej Woli (WSE)
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. 1 Sierpnia 26
    • Tel.: +48 15 844-65-43
    • www.wse.stalowawola.pl
    • E-mail: wse@wse.stalowawola.pl
  • Bank Spółdzielczy (BS)
  • Samorządowe Liceum Ogólnokształcące (SLO)
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. Wojska Polskiego 9
    • Tel.: +48 15 842-18-33
    • www.slosw.prv.pl
  • Katolicki Uniwersytet Lubelski im. Jana Pawła II, Wydział Zamiejscowy Nauk o Społeczeństwie w Stalowej Woli (KUL)
  • ZKS "Stal" Stalowa Wola
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. Hutnicza 15
    • Tel.: +48 15 842-02-21
    • www.stalowka.pl
  • Zakład Miejskiej Komunikacji Samochodowej (ZMKS, MKS)
  • Klub "Planeta"
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. Dąbrowskiego 2
    • Tel.: +48 15 844-07-17
    • www.klubplaneta.pl
    • E-mail: witamy@klubplaneta.pl
  • Klub Muzyczny "Arkadia"
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. 1-go Sierpnia 11A
    • Tel./fax: +48 15 842-09-24
    • www.arkadiaklub.com
    • E-mail: arkadia@arkadiaklub.com
  • Huta Stalowa Wola (HSW)
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. Kwiatkowskiego 1
    • Tel.: +48 15 813-41-11
    • www.hsw.pl
    • E-mail: hsw@hsw.pl
  • Telewizja Kablowa "Diana"
    • 37-450 Stalowa Wola
    • ul. ks. J. Popiełuszki 6
    • Tel.: +48 15 844-04-91
    • www.tvkdiana.pl

O Stalowej Woli

Miasto powiatowe w województwie podkarpackim, na Równinie Tarnobrzeskiej, na lewym brzegu Sanu. 70 tysięcy mieszkańców (2002).

Duży regionalny ośrodek przemysłowo-usługowy; rozwinięty przemysł metalurgiczny i maszynowy; największym zakładem w mieście jest Huta Stalowa Wola SA produkująca zarówno gotowe urządzenia (ładowarki kołowe, spycharki gąsienicowe, układacze rur, maszyny do recyklingu i kruszarki, transportery opancerzone), wyroby kooperacyjne (zespoły napędowe, kabiny, chłodnice, osprzęt i części zamienne do tych maszyn), jak i wyroby hutnicze (pręty walcowane i ciągnione, blachy walcowane na zimno i gorąco, odlewy staliwne i żeliwne, odlewy z metali kolorowych, odkuwki matrycowe i swobodnie kute); część terenów huty przeznaczono na działalność gospodarczą w podstrefie Tarnobrzeskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej Euro-Park Wisłosan; do większych zakładów przemysłowych należą ponadto: Elektrownia Stalowa Wola SA (moc 425 MW), Mostostal SA, zakłady materiałów budowlanych (prefabrykaty betonowe), odzieżowe, mleczarskie; przedsiębiorczość wspierają: Cech Rzemieślników i Przedsiębiorców, Regionalna Izba Gospodarcza, Centrum Badań Marketingowych, Technocentrum, Centrum Edukacji i Rozwoju Biznesu "Olympus".

Węzeł kolejowy (stacja manewrowa Rozwadów), łączący linie z Tarnobrzega, Przeworska, Lublina i Rejowca (przez Zamość), oraz węzeł drogowy. Regionalny ośrodek nauki, oświaty i kultury; Filia Wydziału Nauk Społecznych KUL, Wyższa Szkoła Ekonomiczna, Studia Zamiejscowe Politechniki Rzeszowskiej, Studium Języków Obcych; liczne szkoły średnie i policealne; działają m.in.: Fundacja Uniwersytecka w Stalowej Woli, Towarzystwo Przyjaciół Regionu Lasowiackiego, Muzeum Regionalne w Zamku Lubomirskich (Rozwadów), Miejski Dom Kultury (chóry, zespoły folklorystyczne Lasowiacy i Mali Lasowiacy, teatry - Dramatyczny im. J. Żmudy, Koty, Okna, orkiestra dęta, zespoły taneczne Volta i Mała Volta, oraz muzyczne Young Power Jazz Band i inne); wiele klubów sportowych (Stal, Victoria, Aeroklub — z lotniskiem Turbia, i inne); odbywają się imprezy międzynarodowe (Letnie Koncerty Organowe), ogólnopolskie (Festiwal Zespołów Folklorystycznych im. M. Kosińskiego, Spotkania Dziecięcych Zespołów Folklorystycznych "Lasowiaczek"), regionalne (Konkurs Piosenki "Wygraj Sukces", Dni Kultury Chrześcijańskiej i inne); turystyczna baza noclegowa.

Zabudowa miasta jest rozciągnięta południkowo między Sanem a Puszczą Sandomierską (60% powierzchni Stalowej Woli); przeważa współczesna zabudowa blokowa, w tym osiedla: Młodynie, Poręby, Widok, Centralne, Piaski, Pławo w centrum, Fabryczne, Wyzwolenia, Polesie, Metalowców na zachodzie, Flisaków, Lasowiaków, Na Skarpie, Sochy na wschodzie, Energetyków i Hutników na południu; w części północnej miasta kolejowa dzielnica Rozwadów, w zachodniej i południowej - tereny przemysłowe.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia i zabytki

Pierwotnie osada flisacka Pławo; w XIV w. własność prywatna, od końca XV w. wieś królewska; 1772-1918 w zaborze austriackim; po 1772 Pławo należało do skarbu austriackiego, 1837-67 -do rodziny Reichenbachów; w okresie międzywojennym ludność zajmowała się głównie rolnictwem oraz flisactwem; 1937 na gruntach wsi założono miasto i rozpoczęto budowę Zakładów Południowych, m.in.: stalowni, walcowni, kuźnicy, prasowni, warsztatów mechanicznych (produkcja sprzętu artyleryjskiego), laboratorium (zastosowano tu po raz pierwszy w Europie gaz ziemny, zamiast węgla, jako paliwo do pieców martenowskich i grzewczych); 1938 rozpoczęto budowę elektrowni; jeden z głównych ośrodków COP.

Podczas okupacji niemieckiej, 1939-44 obóz pracy przymusowej dla Żydów z Polski i innych krajów (przeciętnie około 2 tysiące osób, większość zamordowano), do 1942 getto (większość więźniów wywieziono do ośrodka zagłady w Bełżcu); zakłady przemysłowe pracowały na potrzeby armii niemieckiej, XI 1944 unieruchomione, Niemcy wywieźli z huty większość maszyn (po wyzwoleniu huta rozbudowana) oraz zaminowali elektrownię; ośrodek konspiracji AK; 1944-45 aresztowania przez NKWD i UB członków polskich organizacji niepodległościowych i deportacje w głąb ZSRR; 1945-46 obóz odosobnienia dla niemieckiej ludności cywilnej. Prawa miejskie 1945; 1973 do Stalowej Woli włączono miasto Rozwadów (węzeł kolejowy), 1977 - Charzewice; 1953-75 i od 1999 siedziba powiatu.

Zabytki:

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Staropolski Okręg Przemysłowy

Staropolski Okręg Przemysłowy. Jest to najstarszy obszarowo okręg przemysłowy Polski. Znajduje się w okolicy Gór Świętokrzyskich oraz dolinie rzeki Kamienna. O jego powstaniu zadecydowało niegdysiejsze bogactwo surowców mineralnych (żelazo, miedź, ołów, srebro, kamienie budowlane), lasów oraz zasoby wodne zlewni rzeki Kamienna. Już w neolicie wydobywano tam krzemieni i wytwarzano narzędzia codziennego użytku. W II i III w. obszar znany był szeroko w Europie z rozwiniętego górnictwa i hutnictwa (piece do wytopu metali - dymarki). Dynamiczny rozwój górnictwa i hutnictwa nastąpił w późnym średniowieczu (XVI-XVII w.). Ponownie przemysł rozwinął się w XIX w. i od tego okresu nie miał kraju konkurencji. Najstarszymi jego ośrodkami były: Nowa Słupia, Miedziana Góra, Miedzianka, Kostomłoty, Szydłowiec, Wąchock, Pińczów, Chęciny, Przysucha, Samsonów, Suchedniów, a następnie Kielce, Starachowice, Skarżysko-Kamienna oraz Ostrowiec Świętokrzyski. Pewne ożywienie gospodarcze nastąpiło w latach, gdy tereny Staropolskiego Okręgu Przemysłowego włączono w program tworzenia Centralnego Okręgu Przemysłowego, w skład którego miały wchodzić i wchodziły zakłady przemysłowe 46 powiatów województw: kieleckiego, lubelskiego, krakowskiego i lwowskiego. Poza Staropolskim Okręgiem Przemysłowym obszar ten pozbawiony był niemal zupełnie przemysłu. W 1939 r. przystąpiono więc do budowy kilkudziesięciu zakładów przemysłowych o strategicznym znaczeniu. Znaczącymi w kraju Ośrodkami Przemysłowymi stały się wówczas: Kielce, Radom, Skarżysko-Kamienna, Starachowice, Ostrowiec Świętokrzyski, Lublin, Sanok, Pionki, Stalowa Wola, Rzeszów, Dębica, Niedomice i wiele innych, mniejszych. W czasie wojny zakłady te zostały poważnie zniszczone, zdewastowane, natomiast po wojnie były stopniowo odbudowywane. Dziś jest to region przemysłu metalowego, maszynowego, chemicznego, gumowego, zbrojeniowego, ceramiki szlachetnej oraz materiałów budowlanych. Niektóre gałęzie i zakład przemysłowe, zwłaszcza przemysłu zbrojeniowego silnie poprzednio powiązanego z rynkiem radzieckim, przechodzą boleśnie proces restrukturyzacji. Głównymi ośrodkami przemysłowymi tego regionu są dziś Kielce, Radom Końskie, Stąporków, Skarżysko-Kamienna, Ostrowiec Świętokrzyski, Ćmielów i Suchedniów, w dawnym COP natomiast Lublin, Kraśnik, Dębica, Stalowa Wola, Rzeszów, Mielec, Świdnik i Tarnów.

Źródło:
  1. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000

Stalowa Wola w liczbach

Powierzchnia miasta 82,5 km2 (8 252 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 65 818
Liczba urodzeń w 2006 roku 529
Liczba zgonów w 2006 roku 486
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 430
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 894
Ilość osób, które pracują 24 425
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 3 286
Ilość książek w miejskich bibliotekach 208 876 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 69 (o średniej powierzchni 89,8 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 69
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 6 387
Dochody miasta (gminy) 148 943 905,96 zł
Wydatki miasta (gminy) 145 346 516,43 zł
Średnia pensja w powiecie stalowowolski 2 264,72 zł (co stanowi 85,9% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w powiecie stalowowolskim 26 238
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 12,4
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl